1/. LÀM THẾ NÀO ĐỂ KIỂM SOÁT TỈ LỆ CÁ CON ĐỰC : CÁI
Nếu ai đã thường xuyên ép cá betta sẽ thấy rằng, số lượng "chú" cá sẽ nhiều hơn hẳn
so với số lượng "cô" cá. Tỉ lệ cá phụ thuộc vào nhiều yếu tố: độ pH, tuổi thọ của cá
bố và cá mẹ, loại cá bố và cá mẹ và vân vân. Vậy, ta có thể ép ra một tỉ lệ gần như
tuyệt đối 100% cá đực hay 100 % cá mái được không ? Hoàn toàn CÓ THỂ.
Trả lời câu hỏi này thật khó. Trước hết, ta thử tìm hiểu xem tại sao tỉ lệ giới tính thường
trong tự nhiên là 1 đực : 1 cái mà số lượng "chú" cá vẫn nhiều hơn hẳn so với tỉ lệ "cô"
cá ?
Ở người, bạn có cảm tưởng rằng thế giới này nhiều "nàng" hơn là "chàng" không ? Dù
tỉ lệ sinh vẫn là 1 : 1, khi trưởng thành, các "chàng" có khả năng dễ "đi bán muối" hơn
do phải làm việc nặng hơn, đặc biệt là trong thời gian chiến tranh.
Còn cá betta thì sao ? Điều này phụ thuộc vào tuổi tác của "ông bố" nhiều hơn những
yếu tố khác của môi trường (như pH, ...). Một cuộc thử nghiệm cho thấy : các ông cá
"non" ép với các cô cá cho tỉ lệ trung bình đến 34 CÁ ĐỰC : 2 CÁ CÁI. Trong khi những
ông cá "già dặn" hơn cho tỉ lệ trung bình 5 CÁ ĐỰC : 12 CÁ CÁI.
Điều này được các nhà khoa học giải thích như sau :
Nếu một con cá betta mái gặp một "chàng hàng xóm trẻ người non dạ", cô ta "nghĩ"
rằng, "dân số" đang "thiếu hụt" đàn ông. Khi cho ép đôi này, cô cá mái sẽ (theo sinh
học) nghiêng nhiều sang việc đẻ ra cá đực nhiều hơn. Và ngược lại, nếu cô cá mái
tìm thấy một anh chàng "quá lớn", cô ta cho rằng "dân số" đang thiếu hụt "chị em phụ
nữ" và sẽ sinh ra với tỉ lệ cá cái nhiều hơn.
KẾT LUẬN : Nếu bạn muốn điều khiển tỉ lệ "chú" : "cô", bạn nên chọn lựa những chú
cá trống có độ tuổi thích hợp. Càng non, càng nhiều "chú", càng già, càng nhiều "cô".
2/. CÓ THỂ ÉP CÁ BETTA "ANH EM" VỚI NHAU KHÔNG ?
Những vấn đề về di truyền trong việc kết hôn giữa những người có quan hệ gần làm
nhiều người lo lắng khi phải ép cá "betta" anh em với nhau. Điều này không hẳn gây
ra tác dụng xấu.
Điều khác biệt này nằm ở chỗ 1 người có thể sinh ra rất ít, và do đó, khả năng những
đứa con bị nhiễm bệnh do rối loạn trong gen di truyền là rất cao.
Tuy nhiên, 1 cô cá mái betta có thể đẻ rất nhiều. Vì thế, % những chú cá con bị mắc
bệnh sẽ thấp hơn rất nhiều so với người. Những cá thể yếu do rối loạn trong gen sẽ bị
"ăn" bởi những cá thể khác tốt hơn. Do đó, sau một thời gian dài, tập thể những chú cá
còn sống sót sẽ chính là những chú khỏe mạnh nhất, có bộ gen tốt nhất. Điều này
cũng giúp ta tránh khỏi việc lựa chọn giữa cá con tốt và cá con xấu.
3/. LÀM SAO BIẾT CÁ BETTA MÁI ĐÃ CHUẨN BỊ ĐỂ ÉP ?
Biểu hiện :
- Bạn thấy cô cá betta của mình như đã "nuốt" vài viên bi. Một số sọc đen
dọc sẽ xuất hiện trên phần bụng của cô ấy
- Nếu bạn để một chú cá betta đực ở kế bên hồ đặt cô cái mái, hành vi của
con đực từ từ trở nên "hung bạo" thì đó chính là lúc bạn đưa cô cá betta vào hồ để ép.
) 
